اطلاعات فنی جرثقیل ها وتجهیزات Rigging

1 از 11

1341 شوراي عالي حفاظت فني /7/ الكتريكي در كارگاه ها مصوب 2

گرديده است .

2 از 11

فصل اول- تعاريف و اصطلاحات:

اضافه جريان:

بي برق:

تابلو برق:

تأسيسات الكتريكي:

تجهيزات الكتريكي:

تجهيزات سرويس دهي:

زمين:

زمين مؤثر:

3 از 11

سپر (شيلد):

كابل را در برابر تأثير عوامل الكتريكي خارجي محافظت مي كند.

سيستم سي م كشي:

داكت ها، سيني ها و كانال ها سيستم سيم كشي اطلاق مي شود.

قسمت هاي برق دار:

مناسب باشد.

قطع كننده مدار:

اضافي مدار را به طور خودكار از منبع ولتاژ قطع مي كند.

قوس الكتريكي:

حرارتي و نور مي شود.

:(RCD - كليد محافظ جان (وسيله جريان تفاضلي

وسيله قطع و وصل مكانيكي يا مجموعه اي از وسايل است كه اگر جريان تفاضلي (تفاضل جريان مد ار با جريان

مرجع) در شرايط به مقدار مشخصي برسد، كنتاكت ها را باز مي كند.

ورودي اصلي برق:

نقطه تحويل انرژي الكتريكي به كارگاه مي باشد.

وسايل قطع:

وسيله يا گروهي از وسايل كه توسط آنها، هادي هاي يك مدار از منبع تغذيه جدا مي شوند.

وسيله فرمان الكتريكي:

و وصل آن اعمال مي گردد.

ولتاژ فشارقوي:

ولتاژ بالاي 1000 ولت تحت عنوان ولتاژ فشار قوي شناخته مي شوند.

فصل دوم- مقررات عمومي:

ماده 1- نصب، تنظيم، آزمايش، نگهداري و ت عميرات كليه تجهيزات الكتريكي فقط بايد توسط افراد متخصص و

ماهر انجام شود.

ماده 2- تجهيزات الكتريكي كارگاه بايد با استانداردهاي الكتريكي مطابقت داشته باشند.

ماده 3- تجهيزات و ملزومات مورد استفاده براي هر نوع عمليات برقي بايد متناسب با آن كاربرد خاص باشد.

4 از 11

ماده 4- طراحي شبكه توزيع برق بايد به گونه اي باشد كه احتمال برقراري اتصال كوتاه و عبور جريان اضافي

وجود نداشته باشد.

ماده 5- قبل از ب ه كارگيري كليه تجهيزات الكتريكي بايد از صحت عايق بندي الكتريكي قسمت هاي برق دار

آنها اطمينان حاصل شود.

ماده 6- تجهيزات الكتريكي بايد متناسب با اثرات خاص شرايط جوي و محيطي به كار گرفته شود.

ماده 7- انتخاب و ب ه كارگيري تجهيزات الكتريكي بايد به گونه اي باشد كه اثرات قوس الكتريكي (آرك) مهار

گرديده و باعث بروز خطر نشود.

ماده 8- رعايت دستورالعم ل هاي كارخانه سازنده براي نصب، راه اندازي، نگهداري و تعميرات تجهيزات

الكتريكي الزامي است.

ماده 9- تجهيزاتي كه براي قطع جريان الكتريكي مدار ب ه كار مي روند، بايد با ولتاژ و جريان نامي آن مطابقت

داشته باشند.

ماده 10 - هيچ يك از تجهيزات الكتريكي ب ه خصوص سي مها و هاد يها نبايد در معرض عوامل شيميايي

به طور مشخص براي كار در چنين محيط هايي طراحي و ساخته شده باشند.

ماده 11 - در زمان اجراي عمليات ساختماني بايد تجهيزات الكتريكي از صدمات ناشي از شرايط فيزيكي و

جوي محافظت شوند.

ماده 12 - كليه تجهيزات الكتريكي شامل شين ها، ترمينال ها، سيم كشي ها و عايق ها بايد كاملاً سالم بوده و

نبايد با رنگ، گچ، گرد و غبار، مواد پاك كننده، مواد ساينده و يا ديگر مواد آلوده شوند.

ماده 13 - قسمت هايي از تجهيزات و وسايل الكتريكي كه در حال كاركرد عادي، قوس الكتريكي، جرقه، شعله

يا فلز مذاب توليد مي كنند، بايد محصور شده و از هرگونه مواد منفجره و قابل اشتعال دور باشند.

ماده 14 - در محل ورود به اتاق ها يا محل هاي حفاظت شده كه قسمت هاي برق دار در دسترس دارند، بايد

علايم هشدار دهنده مبني بر ممنوع بودن ورود افراد غيرمجاز نصب شود.

ماده 15 - كليه تابلوهاي برق، جعبه تقسيم ها و تجهيزات مشابه ديگر بايد داراي علايم هشدار دهنده مناسب

باشند.

ماده 16 - براي كليه قسمت هاي برق دار با ولتاژ فشار قوي اعم از روكش دار و بدون روكش بايد حفاظ فلزي

متصل به سيستم اتصال به زمين براي جلوگيري از قوس الكتريكي تعبيه گردد.

ماده 17 - بايد در ورودي مدار توزيع برق كارگاه وسيله مناسبي براي قطع كامل برق تجهيزات تعبيه شود.

ماده 18 - به دليل امكان گرم شدن زياد و جرقه زني فيوزها و قطع كننده هاي مدار، نگهداري مواد قابل اشتعال

و انفجار در مجاورت آنها ممنوع است.

ماده 19 - تابلوهاي برق، جعبه تقسيم ها و نظاير آن بايد به گونه اي نصب شود كه از نفوذ و تجمع آب در داخل

آنها جلوگيري شود.

5 از 11

ماده 20 - موتورهاي الكتريكي، وسايلي كه با موتور كنترل مي شوند و سيم هاي مدارهاي انشعابي موتورهاي

محافظت شوند.

ماده 21 - در محل استقرار افرادي كه در نزديكي كنترل كننده يا قسمت هاي برق دار موتور كار مي كنند، بايد

سكو يا كفپوش عايق مناسب در نظر گرفته شود.

ماده 22 - كارفرما مكلف به اخذ تأييديه ساليانه صحت عملكرد سيستم اتصال به زمين (الكترود ارت-

دستگا هها- همبندي ها و ديگر تجهيزات و متعلقات) از وزارت كار و امور اجتماعي مي باشد.

فصل سوم- سيم كشي

ماده 23 - دسترسي به كانال هاي تأسيسات برق بايد به راحتي امكان پذير باشد.

ماده 24 - سيم ها و كابل هاي برق در كانال ها بايد به گونه اي نصب شوند كه تعقيب مسير آنها آسان باشد.

ماده 25 - در پوش ورودي كانال هاي تأسيساتي زير زميني بايد به گونه اي قرار گيرد كه احتمال جاب ه ج ايي و

لغزش آنها وجود نداشته باشد.

ماده 26 - در پوش كانال هاي ت أسيس اتي در سطح كارگاه بايد تحمل وزن افراد و وسايل نقليه عبوري را داشته

باشد.

ماده 27 - شرايط داخل كانال بايد از لحاظ تهويه، نور، حرارت و رطوبت مناسب باشد.

ماده 28 - ورودي ها، ديوارها و كف كانال هاي تاسيسات برق بايد از مصالحي ساخته شود كه مانع از نفوذ و

تجمع آب در كانال گردد.

ماده 29 - بدنه كانال هاي تاسيسات برقي بايد از مصالحي ساخته شود كه تحمل فشارهاي جانبي و غيره را

داشته باشد.

ماده 30 - در كانال هاي تاسيسات آدم رو بايد كابل ها و تجهيزات برقي بر اساس اصول فني و ايمني نصب

شده باشند.

ماده 31 - به منظور جلوگيري از وقوع خطرات احتمالي و امداد رساني، به كارگيري كارگران به تنهايي در

كانال ها ممنوع مي باشد.

ماده 32 - ورود به كانال هاي برق بدون هماهنگي با واحد برق يا مسئول برق به هر عنوان ممنوع است.

ماده 33 - اتصال سيم ها به يكديگر و ترمينال ها بايد يك اتصال مطمئن بوده و قسمت لخت هادي برق به نحو

ايمن عايق بندي گردد.

ماده 34 - كليدهاي روشنايي بايد در محلي نصب گردد كه شخص براي روشن كردن چراغ، در معرض تماس

احتمالي با قسمت هاي برق دار يا قسمت هاي متحرك تجهيزات ديگر قرار نگيرد.

ماده 35 - به كار بردن سيم هاي برق خارج از استاندارد رنگ سيم ها اكيدا ممنوع است.

رنگ سيم فاز: قرمز يا مشكي يا قهوه اي

رنگ سيم نول: آبي

رنگ سيم اتصال به زمين: زرد، سبز يا تركيب زرد و سبز

6 از 11

ماده 36 - كليه سيم ها و كابل هاي برق بايد به لحاظ نوع، رنگ، جنس و سطح مقطع به گونه اي انتخاب شود

كه كاربرد آن به سادگي قابل تشخيص باشد.

ماده 37 - تجهيزات سيستم اتصال به زمين نبايد براي اهداف ديگر به كار گرفته شوند.

ماده 38 - استفاده از سيم ارت به جاي سيم نول و بلعكس تحت هر شرايطي ممنوع است.

ON ماده 39 - قطع كننده مدار نوع دستگيره اي بايد روي تابلو كليدها عمودي نصب شده و در و ضعيت

دستگيره در موقعيت بالا باشد.

ماده 40 - حصارها و بدنه فلزي تجهيزات الكتريكي بايد اتصال به زمين مؤثر داشته باشند.

ماده 41 - كليه اجزاي فلزي سيم كشي و نيز سپر (شيلد ) حفاظ هاي فلزي كابل ها بايد اتصال زمين م ؤثر

داشته باشد.

ماده 42 - عبور هرگونه سيم از داخل كانال هاي مخصوص تهويه و كانال هاي خروج ذرات گرد و غبار يا

بخارات قابل اشتعال ممنوع است.

ماده 43 - استفاده از سيم كشي هاي موقت در كارگاه هاي ساختماني، با رعايت اصول ايمني و صرفاً در زمان

جمع آوري شود.

ماده 44 - سيم كشي هاي موقت بايد در ارتفاع مناسبي نصب و يا به روش مطمئن ديگري استف اده شود تا از

تماس تصادفي افراد و تجهيزات با آنها جلوگيري گردد.

ماده 45 - سيم كشي هاي موقت در مدارهاي فشار ضعيف براي مح لهاي عبور و مرور بايد حداقل 3 متر

ارتفاع داشته باشد.

ماده 46 - كليه سيم ها و كابل هاي نصب شده در ارتفاع، سقف وديوارها بايد در فواصل مناسبي تثبيت شوند

تا از آويزان شدن آنها جلوگيري شود.

ماده 47 - كليه چراغ هاي مورد استفاده براي روشنايي موقت بايد در برابر تماس اشياء و افراد و شكستن

حفاظت شوند.

ماده 48 - پريزهاي مورد استفاده در مدارهاي سيم كشي موقت بايد از نوع ارت دار بوده و به سيستم اتصال به

زمين مطمئن و مؤثر وصل شوند.

ماده 49 - بدنه فلزي تابلوهاي برق بايستي مجهز به سيستم اتصال به زمين بوده و در قفل دار داشته باشد و

پيرامون آنها كفپوش يا سكوي عايق مؤثرنصب گردد.

ماده 50 - براي دسترسي آسان و ايمن به كليه قسمت هاي تابلو هاي برق با عرض زياد، بايد در جهت هاي

مختلف، درهايي باشد كه از تماس تصادفي جلوگيري شود.

ماده 51 - براي جلوگيري از صدمه ديدن كابل ها در اثر ساييده شدن به لبه هاي تيز ورودي به تابلوها، جعبه

تقسيم ها و دستگاه ها بايد از كلم پهاي لاستيكي استفاده شود.

ماده 52 - در كليد هاي چاقويي، جريان ورودي بايد به پايه ثابت وصل شده و تيغه هاي متحرك همواره به

جريان برگشتي فاز متصل باشد، به نحوي كه هيچ گاه در حالت باز تيغه ها برق دار نباشد.

7 از 11

ماده 53 - كليد هاي چاقويي بايد به صورت عمودي نصب شود، به نحوي كه پايه متحرك در سمت پايين

باشد.

ماده 54 - از سيم هاي رابط نبايد به عنوان سيم كشي دايم استفاده نمود.

ماده 55 - عبور سيم هاي راب ط از زير كفپوش ها و محل هايي كه احتمال ساييدگي، ضربه، بريدگي و معيوب

شدن آنها وجود دارد، ممنوع است.

ماده 56 - سيم هاي رابط نبايد در معرض صدمات ناشي از تماس با لبه هاي در و پنجره و بست ها قرار گيرد.

ماده 57 - سيم هاي رابط بايد پيوسته و يك تكه باشند.

ماده 58 - سيم هاي رابط بايد توسط تجهيزات ايمن نظير دوشاخه و سه شاخه به وسايل و پري زها متصل

گرديده و احتمال كشيدگي سيم نيز وجود نداشته باشد.

ماده 59 - لامپ هاي مخصوص روشنايي محوطه بيروني كارگاه ها بايد پايي ن تر از هادي هاي برق دار،

ترانسفورماتورها يا تجهيزات و خطوط برق دار رعايت گردد.

ماده 60 - در كارگاه هايي كه استفاده از وسايل سيار الكتريكي ضروري است، بايد به تعداد كافي پريز ثابت در

نقاط مناسبي كه دسترسي آسان و ايمن به آنها ميسر باشد، تعبيه شود.

فصل چهارم- تجهيزات الكتريكي:

ماده 61 - تجهيزات الكتريكي كه براي خنك كردن آنها از جريان طبيعي هوا و اصول همرفت استفاده

مذكور نشوند.

ماده 62 - بايد بين ديواره هاي مجاور، پايين و بالاي تجهيزات الكتريكي فضاي كافي براي جابه جايي هوا وجود

داشته باشد.

ماده 63 - دستگاه هاي الكتريكي سيار بايد داراي دسته هايي از جنس عايق باشند.

ماده 64 - تجهيزات الكتريكي بايد داراي يك صفحه مشخصات (پلاك ) قابل ر ؤيت باشند كه نام توليد كننده،

آن درج شده باشد.

ماده 65 - همه وسايل قطع كننده مدارها يا موتورهاي الكتريكي بايد داراي پلاك مخصوص بوده به گونه اي

كه مشخص شود هر يك از آنها مربوط به كدام دستگاه است.

ماده 66 - قرار دادن هرگونه مواد و اشياء و همچنين استراحت افراد حتي به صورت موقت در م حل استقرار

تابلوهاي برق و پست ها ممنوع است.

ماده 67 - در جاهايي كه احتمال وارد آمدن صدمات فيزيكي به تجهيزات الكتريكي و پس تهاي برق وجود

دارد، نصب حفاظ و حصار با پايداري و مقاومت مناسب و فاصله كافي الزامي است.

ماده 68 - رعايت فاصله مناسب براي محل استقرار و اس تراحت افراد تا پست هاي برق و تجهيزات الكتريكي

الزامي است.

8 از 11

ماده 69 - قسمت هاي برق دار تجهيزات الكتريكي بايد به يكي از روش هاي قرار دادن در يك تابلوي مناسب و

شوند.

ماده 70 - در اطراف تجهيزات الكتريكي بايد فضاي مناسبي براي عملكرد ايمن، تعمير و نگهداري آنها وجود

داشته باشد.

ماده 71 - براي دسترسي به فضاي اطراف تجهيزات الكتريكي بايد حداقل يك در ب ورودي مناسب كه به

طرف بيرون باز شود، تعبيه گردد.

ماده 72 - فضاي اطراف تجهيزات سرويس دهي، تابلو كليدها و مراكز كنترل بايد از روشنايي كافي برخودار

باشد.

ماده 73 - كنترل روشنايي در اتاق هاي تجهيزات الكتريكي بايد به صورت دستي انجام شود.

ماده 74 - روزانه ها يا م نافظ ترانسفورها و تجهيزات مشابه ديگر بايد طوري طراحي شوند كه در صورت ورود

باشد.

ماده 75 - درِ ورودي حصارها، اتا قها و ساختمانهايي كه محل نصب يا عبور تجهيزات الكتريكي فشار قوي مي باشند، بايد

قفل بوده و كليد آن در اختيار مسئول برق باشد.

ماده 76 - فضاي كار در اطراف تجهيزات الكتريكي با ولتاژ فشار قوي مي باشند، بايد

به اندازه اي باشد كه احتمال قوس الكتريكي (آرك) وجود نداشته باشد.

ماده 77 - محل ورودي به مكان نگهداري تجهيزات الكتريكي بايد به نحوي باشد كه عبور و مرور افراد به

آساني ميسر باشد.

ماده 78 - سيستم روشنايي فضاهاي كار تجهيزات الكتريكي با ولتاژهاي فشار قوي بايد طوري طراحي و

قسمت هاي برق دار قرار نگيرند.

بودن آن به (ON) يا بسته (OFF) ماده 79 - وسيله قطع مدار الكتريكي بايد طوري باشد كه وضعيت باز

سادگي تشخيص داده شود.

ماده 80 - كليه تجهيزات الكتريكي بايد وسايل قطع جريان اضافي مجهز شوند.

ماده 81 - وسايل قطع جريان اضافي بايد متناسب با مداري باشد كه روي آن نصب مي شوند.

ماده 82 - وسايل قطع جريان اضافي فقط بايد مدار مربوط به خود را قطع كنند.

ماده 83 - وسايل قطع جريان اضافي بايد در مكان مناسبي قرار گيرند كه دسترسي سريع به آنها امكان پذير

بوده و در معرض صدمات فيزيكي نباشند.

9 از